دکترین نماز جمعه در تحلیل گفتمان ولایت‌فقیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیرت راهبرد نظامی دانشگاه عالی دفاع ملی

2 استادیار علوم دفاعی راهبردی- دانشگاه عالی دفاع ملی

3 دانش‌آموخته حوزوی - معارف اسلامی

چکیده

نماز جمعه یکی از بزرگ‌ترین مناسک دینى در اسلام است که در گفتمان ولایت‌فقیه، واجد جایگاه ویژه‌ای است. این فریضه به عنوان یک رسانه مقدس با تأثیرگذاری بر افکار عمومی، فرهنگ و جهت­گیری اجتماعی آحاد جامعه، نقش بی­بدیلی در دفع توطئه­ها و رفع شبهات و القائات سوء رسانه­های بیگانه داشته است. در این‌که مقاله با روش کیفی و استفاده از رهیافت داده بنیاد و باهدف تبیین دکترین نماز جمعه بر اساس گفتمان ولایت‌فقیه انجام‌گرفته است، تمرکز تحلیل داده­ها بر گفتمان ولایت‌فقیه مبتنی بر فرمایشات امام خمینی(رحمت‌الله علیه) و امام خامنه­ای(مدظله‌العالی) است. از نتایج این تحقیق تبیین اصول، آرمان، ارزش­ها و باورهای دکترین نماز جمعه است. اصول: «تهذیب و تزکیه»، «تبیین»، «تحکیم و تقویت نظام»، آرمان: «حرکت به سمت جامعه پیشرفته معنوی»، ارزش­ها: «وحدت و انسجام­بخشی»، «بصیرت و آگاهی»، و باورها: «خداباوری»، «مردم‌باوری» مؤلفه‌ها و شاخص­های دکترین نماز جمعه است.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع:

-   قرآن مجید، ترجمۀ مکارم شیرازی، (1376)، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

-   امام خمینی، سید روح‌الله (1374)، "رهنمودها"، تهران: شورای سیاست گزاری ائمۀ جمعه،

-   امام‌ خمی‍نی، سید روح‌الله (1386)، "ت‍ح‍ری‍رال‍وس‍ی‍ل‍ه"، تهران: موسسه نشر آثار حضرت امام خمینی

-   امام‌ خمی‍نی، سید روح‌الله (1361)، "صحیفۀ نور" ، مرکز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی. تهران: سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.

-   امام خامنه­ای، "حدیث ولایت (مجموعه رهنمودها)"، 1368 تا 1394

-   امام خامنه­ای (1374) "رهنمودها"، تهران: شورای سیاست گزاری ائمۀ جمعه.

- منابع فارسی

-   ابن هشام، محمدعبدالملک، (1364)، "السیره النبویه"، ترجمه رسولی محلاتی. تهران: اسلامیه

-   استونر، جیمز و فریمن، ادوارد، (1375)، "مدیریت"، تهران: موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی. چاپ اول، جلد دوم

-   استونر، جیمز، فری­من، ادوارد، (1375)، "مدیریت"، ترجمه علی پارسیان، سیدمحمد اعرابی. تهران: شرکت چاپ و نشر بازرگانی

-   اشتریان، کیومرث، (1381)، "روش سیاست‌گذاری فرهنگی"، تهران: نشر شهر کتاب

-   بلاغی، سیدعبدالحجت، (1386 ق)، "حجة التفاسیر و بلاغ الإکسیر"، قم: انتشارات حکمت

-   ثعلبی نیشابوری، ابو اسحاق احمدبن ابراهیم، (1422 ق)، "الکشف والبیان عن تفسیر القرآن"، بیروت: دار احیاء التراث العربی

-   جعفریان، رسول، (1372)، "نماز جمعه، زمینه‌های تاریخی و آگاهی‌ها"، تهران: شورای سیاست‌گذاری ائمه‌جمعه سراسر کشور.

-   حائری شیرازی، سیدکاظم، (1383)، "نماز جمعه در حکومت اسلامی"، فصلنامه علمى - پژوهشى حکومت اسلامى، شماره 32

-   حسینی دشتی، سیدمصطفی، (1379)، "معارف و معاریف". تهران: موسسه فرهنگی آرایه

-   جاسبی، عبدالله ؛ انصاری، محمد اسماعیل ،(1376)، "نماز جمعه و نقش آن در ادارۀ جامعۀ اسلامی". نشریه علوم انسانی دانشگاه اصفهان شماره 8

-   سروش، محمد، (1383)، "اقامه نماز جمعه در دولت اسلامی. فصلنامه علمى - پژوهشى حکومت اسلامى"، شماره 32

-   شورای سیاست گزاری ائمۀ جمعه، (1374)، "با رهبر در سنگر جمعه" ،تهران: شورای سیاست گزاری ائمۀ جمعه

-   طلوعی، محمود، (1372)، "فرهنگ جامع علوم سیاسی" ،تهران: علم و سخن

-   عبداللهی، عبدالکریم، (1390)، "حکم نماز جمعه از دیدگاه فیض کاشانی"، فصلنامه فقه و حقوق اسلامی شماره 26

-   فصلنامه حکومت اسلامی (تابستان 1383)، "نماز جمعه فریضه‌ای عبادی-سیاسی" ، سال نهم، شماره دوم

-   کلینی، محمدبن یعقوب، (1369)، "اصول کافی"، تهران: انتشارات اسلامیه

-   لال‌اند، آندره، (1377)، "فرهنگ علمی و انتقادی فلسفه" ،مترجم: علیرضا وثیق. تهران: فردوسی

-   مجلسی، علامه محمدباقر، (1403 ق)، "بحار الانوار الجامعه لدرراخبار الائمه الاطهار" ، بیروت: موسسه الوفا

-   محمدى، سیدعلى، (1381)، "بانگ وحدت (ویژه نماز جمعه)" ، قم: مرکز پژوهش‌های اسلامى صداوسیما

-   مکتب جمعه (1361)، "مشروح خطبه­های نماز جمعه تهران" ، جلد اول. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی

-   ملکان، مجید، (1386)، "کارکرد رسانه­ای نماز جمعه" ، تهران: معاونت فرهنگی شورای سیاست گزاری ائمۀ جمعه

-   میر سعید قاضی، علی؛ اسماعیلی، حامد، (1381)، "مخاطب‌شناسی و افکارسنجی در رسانه‌های جمعی"، تهران: انتشارات آبان

- سایت‌‌ها:

     "عناوین راهبردی" ، سایت دانشگاه عالی دفاع ملی قابل‌دسترسی در  http://sndu.ac.ir/content-

امام خامنه‌ای، "بیانات و مکتوبات"، قابل‌دسترسی در سایت:                        www.Khamenei.ir-