شناخت مقوله انرژی در حوزه نظامی از منظر بکارگیری قابلیت های فناوری نانو

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد میکروبیولوژی دانشگاه جامع امام حسین(علیه السلام)

2 استادیار ریاضی دانشگاه عالی دفاع ملی

3 دکترای مدیریت راهبردی نظامی دانشگاه عالی دفاع ملی

4 کارشناس ارشد شیمی عالی دانشگاه P.A.U هند

5 دانشجوی دکترای علوم دفاعی راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

با تداوم روند توسعه و بکارگیری فناوری نانو در کشورهای پیشرو علم و فناوری جهان و نمایان شدن تدریجی قابلیت­های بی نظیر آن به خصوص در بخش انرژی حوزه نظامی یعنی سبکسازی و ارتقاء توانِ منابع انرژی و مواد پر انرژی سامانه­ها و همچنین افزایش تنوع روش­های تبدیل، تولید و ذخیره سازی انرژی سامانه­ها، فرصت­ها و تهدیدهای جدیدی پدید آمده که بکارگیری آنها نیازمند ملاحظه و تامل دقیق در اولویت­بندی سامانه­ها با هدف ارتقاء توان نظامی و تخصیص هدفمند بودجه و اعتبار لازم در این حوزه می­باشد. بدیهی است اخذ تصمیمات کلان و راهبردی بر اینپایه ­ نقش مهمی در کسب سطوح بالاتر امنیت و اقتدار نظامی کشور داشته و در راستای تحقق اهداف چشم انداز 1404 جمهوری اسلامی ایران می­باشد. با این نوشتار، تحقیق پیش رو با هدف "ارائه شناخت مقوله انرژی در حوزه نظامی از منظر بکارگیری قابلیت­های فناوری­نانو" با رویکردی آمیخته در ابتدا و به روش کیفی و استفاده از اسناد و مدارک به جمع آوری ادبیات و طراحی مدل مفهومی تحقیق پرداخته و در ادامه با استفاده از روش کمی با ابزار پرسشنامه و جمع آوری داده­ها از جامعه نمونه که منطبق بر جامعه آماری مدیران راهبردی حوزه نظامی کشور که دست اندر کار امور فناوری بوده و آشنایی کافی به فناوری نانو را نیز دارا بودند (به تعداد 56 نفر) و تجزیه و تحلیل آن با نرم افزار پیشرفته"Smart PLS" به اولویت­بندی بخش­های مختلف حوزه نظامی بر اساس میزان تاثیر این بکارگیری در ارتقای توان نظامی کشور پرداخته است. نتایج این تحقیق نشان داد که بیشترین میزان تاثیر قابلیت­های فناوری نانو در مقوله انرژی حوزه نظامی کشور در سامانه­های بخش فاوا و جنگال حوزه نظامی و سپس در سامانه­های بخش دریایی و زمینی و در ادامه و به ترتیب در سامانه­های بخش­های هوایی، پدافند هوایی، فضایی و طب نظامی کشور می­باشد که با توجه به نزدیکی مقادیر ضرایب بارعاملی آنها، می­توان نتیجه­گیری نمود، تمامی بخش­های حوزه نظامی کشور تا افق 1404 به مقدار زیادی در مقوله انرژی از قابلیت­های فناوری نانو متاثر می­گردند.

کلیدواژه‌ها


فهرست منابع:

الف- منابع فارسی

-­ امیدوارنیا، محمد جواد ،(1370)، سیر تحول در اندیشه نظامی و سیاست تسلیحاتی چین (مباحث استراتژیک)، سیر تحول در اندیشه نظامی و سیاست تسلیحاتی چین (مباحث استراتژیک).

- پسندیده، اشرف­السادات، (1390)، بررسی جایگاه مدیریت فناوری در فرایند اکتساب فناوری انگلستان، تهران: موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.

- شفیعی­زاده، مهدی، حاجی­غلامی، مسعود، (1388)، مدیریت دانش در حوزه­های نظامی و نقش آن در ارتقای کارایی فناوری اطلاعات، تهران.

- عین القضاتی، علیرضا، سعادتی، مجتبی، حسن بیگی، ابراهیم، (1394)، نقش فناوری نانو در همگرایی و ارتقاء توان دفاعی جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه مطالعات بین رشته­ای دانش راهبردی، سال 5، شماره 20، صص 31-7

- ­قرشی، مریم­السادات(1392)، نانوموادپایهگرافنبرایکاربرد ذخیره سازیانرژیبهصورتخازنیشیمیایی، ماهنامه فناوری نانو، سال دوازدهم، شماره 194.

- عزیزی، شهریار(1395)، روش پژوهش در مدیریت: با تاکید بر مثال­های کاربردی و آماری، تهران: انتشارات سمت.

- جمشیدی، محمد­حسین، (1380)، مبانی و تاریخ اندیشه نظامی در ایران، تهران: دانشکده فرماندهی و ستاد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

- جلیلی، رضا، قلعه­نویی، مرتضی، مقیسه، رضا، (1394)، فناوری در قرآن، تهران: انتشارات دانشگاه امام حسین(علیه­السلام).

- خلیل، طارق(1384)، م‍دی‍ری‍ت‌ ت‍ک‍ن‍ول‍وژی‌: رم‍ز م‍وف‍ق‍ی‍ت‌ در رق‍اب‍ت‌ و خ‍ل‍ق‌ ث‍روت‌، ت‍رج‍م‍ه‌ م‍ح‍م‍د اع‍راب‍ی‌، داود ای‍زدی‌، ت‍ه‍ران‌: دف‍ت‍ر پ‍ژوه‍ش‍ه‍ای‌ ف‍ره‍ن‍گ‍ی.‌‏‫‏‏

- ­ کریمی، حمید (1387)، فناوری و توانمندی­های نظامی، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.

- محسنین، شهریار، اسفیدانی، محمد رحیم، (1396)، معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد حداقل مربعات جزئی به کمک نرم افزار Smart PLS، تهران: موسسه کتاب مهربان نشر.

- ­ ملکوتی­خواه، جواد، دلیجانی فرید،اختیاری فاطمه، روزگرد مهدیه، روزگرد ساره، مخترع، زهرا، (1394)، نانو فناوری و آینده انرژی، تهران: انتشارات قدیس

- مرکز معماری و ساماندهی ظرفیت­های تحقیقاتی، (1391)، تعاریف و مفاهیم محیط تحقیق و توسعه فناوری دفاعی در ودجا، تهران: موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.

ب – منابع انگلیسی

-­ Bullis, Kevin,( 2006) “Powerful Batteries That Assemble Themselves.” Technology Review, An MIT Enterprise.

- Gates, Robert V.,(2009) “What‟s So Important About Energetics? Everything!” U.S. Naval Institute Proceedings, Vol. 135

-­ Mumford, Richard,(2009) “International Report: Anglo-China, ultra-small scale silicon semiconductors for use in nanotech devices, the Dutch university at Utrecht.from the Dutch university at Utrecht

- Sokolovsky, V. D. (Marshal), Military Strategy: Soviet Doctrine and Concepts, translated by R. L. Garthoff (Praeger: New York, 1995)

- Tiwari, Anupam (2012), Military nanotechnology, international journal of engineering science & advanced technology, Volume2, issue4, 825-830

-­­ Yarbrough, Ancel (2010) The Impact Of Nanotechnology Energetics  On The Departmfnt Of Defense By 2035, the Air war College, Maxwell Air Force Base Alabama

-­ Seitz, Ralph, Björn P. Moller, Axel Thielmann, Andreas Sauer, Michael Meister, Mickael Pero (2014), Technology Report: Nanotechnology in the sectors of solar energy and energy storage, Germany: Munich

ب- سایت­ها:

ستاد ویژه توسعه فناوری نانو به آدرس اینترنتی:                      nano.ir www. http:// -   

سایت پایگاه اطلاع رسانی دولت به آدرس اینترنتی:                    http://www.dolat.ir -

            سایت آکادمی و انجمن سلطنتی مهندسی انگلیس به آدرس اینترنتی:

  -http://www. royalsociety.org